Hoe het ooit begon
Een geschiedenis van meer dan 100 jaar
De officiële oprichting van de Gratama-Stichting vindt plaats op 24 oktober 1925 in Amsterdam.
Het eerste bestuur van de Gratama-Stichting bestaat uit de oprichters Sibrand, Johannes Gesinus en Ludolf Reinier Gratama, van wie hieronder een korte profielschets.
De jaren na de oprichting van de Gratama-Stichting verlopen rustig. Dankzij de nodige legaten en schenkingen groeit het vermogen gestaag. Als Ludolf Reinier als laatste van de 3 oprichters in 1943 aftreedt, is het tijdperk van de oprichters voorbij. Sindsdien wordt het bestuur gevormd door betrokken en gedreven leden van de Gratama familie. Zij zetten het werk van de Gratama-Stichting gedreven en gepassioneerd voort, in lijn met de ideeën zoals bedacht door de oprichters.
100-jarig bestaan​
Om het honderdjarig jubileum te vieren heeft het bestuur in het jaar 2025 de nodige festiviteiten gepland. Zoals reeds vermeld in het hoofdstuk Honderd jaar wetenschap heeft het bestuur besloten om de universiteiten van Groningen en Leiden ieder een speciale jubileumgift te verstrekken van € 100.000 ten behoeve van een grootschalig interfacultair dan wel interdisciplinair onderzoek.
​
Daarnaast heeft de Gratama-Stichting schenkingen gedaan aan 2 lopende relaties: het Drents Archief te Assen, waar de familiepapieren en het hele archief van de Gratama-Stichting zijn ondergebracht en het Hannemahuis in Harlingen, met wie de banden eveneens al ver terug gaan.
De oprichters van de Gratama-Stichting
Sibrand Gratama
(1856 – 1931)
Sibrand studeert rechten in Groningen, waar hij ook actief is als abactis van de Senaat van het Groninger Studenten Corps. Hij promoveert in 1879 en werkt zes jaar als advocaat in Arnhem. Vanaf 1896 is hij achtereenvol-gens werkzaam als rechter in Alkmaar, als president van de rechtbank in Dordrecht en als raadsheer respectievelijk vicepresident en president van het gerechtshof in Den Haag. In 1895 trouwt hij met Cornelia Sara Kappeyne van de Coppello.
Johannes Gesinus Gratama (1863 – 1946)
Johan is de jongere broer van Sibrand en hij studeert ook rechten in Gronin-gen. Hij promoveert in 1890, werkt daarna als leraar Staathuishoudkunde aan de Rijks Hogere Burgerschool in deze stad en richt een eigen advocaten-praktijk op. Vanaf 1895 is hij substituut-griffier van de rechtbank in Assen, rechter in Almelo en Den Haag, en raadsheer in Den Bosch. Hij trouwt in 1896 met Anna Frederica Catharina Manger Cats.
Ludolf Reinier Gratama
(1875 - 1967)
Dolf is een volle neef van Sibrand en Johan. Hij studeert geen rechten, maar vertrekt naar Londen waar hij waarschijnlijk het vak van effectenmakelaar leert. In 1906 is hij terug in het land en wordt hij lid van de Vereniging voor de Effectenhandel te Amsterdam en onderdirecteur van Labouchère Oyens en Co Bank. Vier jaar later wordt hij zelfstandig commissionair in effecten van de door hem opgerichte firma Gratama. Met zijn vrouw Johanna (Hans) Hendrika Schultz van Haegen maakt hij vanaf dat jaar lange reizen en woont hij jarenlang in San Remo.