Wetenschap

Financiering van wetenschappelijk onderzoek

De Gratama-Stichting heeft een samenwerkingsverband met de Universiteit Leiden en de Rijksuniversiteit Groningen.

Via wetenschappelijke onderzoeksprojecten, de Gratama Wetenschapsprijs en sinds 2024 de Gratama Start-up prijs financieren wij wetenschappelijk, maatschappelijk relevant onderzoek.

Lees hieronder meer over onze samenwerkingsinitiatieven met de 2 universiteiten.

Wetenschappelijke onderzoeksprojecten

Elk jaar vindt i.s.m. de universiteitsfondsen van Groningen (GUF) en Leiden (LUF) de selectieronde plaats van onderzoeksprojecten door onderzoekers van beide universiteiten. die door de Gratama-Stichting gefinancierd worden.

Zo heeft de Gratama-Stichting in Leiden onderzoek gesubsidieerd van de biochemicus Wouter Bruins wat heeft geleid tot de oprichting van het bedrijf In Ovo. Met In Ovo heeft Bruins een manier ontwikkeld om al in het ei te bepalen of het embryo een mannetje of een vrouwtje is. Hierdoor wordt voorkomen dat haantjes massaal worden vergast. De methode wordt inmiddels ook in andere landen in Europa toegepast.

In Groningen heeft de Gratama-Stichting onderzoek gesubsidieerd van hersenonderzoeker Alain Dekker die is gespecialiseerd in dementie bij mensen met een verstandelijke beperking, in het bijzonder Alzheimer en het syndroom van Down.

Gratama Wetenschapsprijs

De Gratama Wetenschapsprijs is een aanmoedigingsprijs voor jonge en actieve wetenschappers van de universiteiten van Leiden en Groningen, die zich onderscheiden met vernieuwend, maatschappelijk relevant en spraakmakend onderzoek. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt, in de oneven jaren aan een onderzoeker uit Leiden en in de even jaren aan een onderzoeker uit Groningen. De prijs wordt toegekend en uitgereikt door de Gratama-Stichting op voordracht van het Leids Universiteits Fonds respectievelijk het Gronings Universiteits Fonds. Zij leggen een niet-geprioriteerde shortlist van 3 kandidaten voor aan de jury van de prijs.

Deze jury bestaat uit het bestuur van de Gratama-Stichting en haar twee wetenschappelijke adviseurs, één verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen en één aan de Universiteit Leiden. Uit deze shortlist van drie kandidaten kiest de jury, de winnaar. De twee andere genomineerden, ook wel runners-up genoemd, ontvangen echter ook een bedrag ten behoeve van hun onderzoek.

De Gratama Wetenschapsprijs bedraagt € 20.000 voor de winnaar; de twee andere genomineerden krijgen elk een bedrag van € 2.500, allen te besteden aan een doel dat bijdraagt aan hun verdere wetenschappelijke ontplooiing.

Het belang van een dergelijke prijs wordt onderstreept door beide universiteiten en ook de onderzoekers hebben ons laten weten dat het winnen van de prijs een springplank vormt voor hun onderzoek en wetenschappelijke carrière. Met enige regelmaat zien of horen wij oud-winnaars terug in het nieuws met vernieuwende onderzoeksresultaten en publicaties. Wij zijn trots om daar een rol in te mogen vervullen.

Lijst winnaars Gratama Wetenschapsprijs

2011 Robbert Maseland, RUG
2012 Anton Akhmerov, UL
2013 Sophie van Rijn, UL
2014 Anna Hirsch, RUG
2015 Jojanneke van der Toorn, UL
2016 Michel Vols, RUG
2017 Ahmad Al-Jallad, UL
2018 Marthe Walvoort, RUG
2019 Mariëtte Boon, UL
2020 Ymkje Anna de Vries, RUG
2021 Sabine van der Asdonk, UL
2022 Hamidreza Kasaei, RUG
2023 Linda Geven, UL
2024 Léonie de Jonghe, RUG
2025 Katharina Natter, UL

Gratama
Start-up prijs

Voor het lustrum van de Gratama-Stichting wilde het bestuur iets bijzonders doen, het idee ontstond om namens de studerende Gratama’s een prijs uit te reiken aan een veelbelovende startup uit Leiden en/of Groningen. Het moest hierbij gaan om een startup die zijn oorsprong heeft in een vernieuwend wetenschappelijk of hoger beroeps onderzoek met maatschappelijke impact, waardoor wetenschappelijke inzichten naar maatschappelijke relevantie worden vertaald.

Op 4 juli 2024 vond bij wijze van pre-lustrumactiviteit - ter ere van het 100-jarig bestaan van de Gratama-Stichting - de eerste feestelijke uitreiking plaats van de nieuwe Gratama Start-up Prijs tijdens het festival van PLNT, een start-up incubator in Leiden.

De prijs is toegekend aan 2 veelbelovende, maatschappelijk relevante start-ups:

€ 2.500 is toegekend aan MyClusters, een start-up van Darhan Ramanagoudra die zich richt op de behandeling van clusterhoofdpijn.
€ 10.000 ging naar de start-up Axite. Oprichters Charlotte Franenberg en Ruchella Kock hebben software ontwikkeld waarmee mensen hun eigen hersenactiviteit kunnen meten en koppelen aan een smartphone of tablet. Hierdoor is het mogelijk om thuis bijvoorbeeld de effectiviteit van epilepsiemedicatie te meten.

Op 13 november 2025 - in het echte lustrumjaar van de Gratama-Stichting - hebben we de Gratama Start-up prijs voor het eerst ook in Groningen uitgereikt, in samenwerking met Live Cooperative.

Hier is de prijs van € 12.500 uitgereikt aan de start-up MimeCure, een jonge biotech-startup die een baanbrekende regeneratieve therapie ontwikkelt voor chronisch obstructief longlijden (COPD), een ongeneeslijke
longziekte die wereldwijd 300 miljoen mensen treft.

Vanwege het grote succes heeft de Gratama-Stichting besloten om deze prijs voortaan jaarlijks uit te reiken, net als de Gratama Wetenschapsprijs afwisselend in Leiden en Groningen